Οι δημόσιοι υπάλληλοι τελούν υπό ειδική έννομη σχέση εξάρτησης προς το κράτος. Η ως άνω σχέση τους δικαιολογεί τους περιορισμούς
που θέτει και το άρθρο 31 του Υ.Κ. στην οικονομική ελευθερία των υπαλλήλων, όπως την κατοχυρώνει το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος.

Ο νόμος προβλέπει τις περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται η παράλληλη ιδιωτική εργασιακή απασχόληση του υπαλλήλου

καθώς και τις περιπτώσεις στις οποίες απαγορεύεται.

Μετά από άδεια ο υπάλληλος δύναται να ασκεί ιδιωτικό έργο με αμοιβή εφόσον συμβιβάζεται με τα καθήκοντα της θέσης του και δεν παρεμποδίζει το έργο της υπηρεσίας του. 

Νόμος 3528/2007 – παράγραφος 1 του άρθρου 31.

Στην περίπτωση που ο υπάλληλος αποσιωπήσει τη συμμετοχή του σε έργα επ΄ αμοιβή ξένα προς την υπηρεσία του,

διαπράττει το πειθαρχικό αδίκημα του εδαφίου ζ΄ της παρ. 1 του άρθρου 206 του Υ.Κ.

       Η ιδιωτική απασχόληση χωρίς αμοιβή είναι ελεύθερη. Ο υπάλληλος δεν υποχρεούται ούτε να ενημερώσει ούτε να ζητήσει άδεια από την υπηρεσία του.

Παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 77 του Υ. Κ.

Όταν όμως είναι ασυμβίβαστη προς τα καθήκοντα της θέσης του ή παρεμποδίζει την ομαλή εκτέλεση της υπηρεσίας του,
τότε ο υπάλληλος διαπράττει τα πειθαρχικά αδικήματα του εδαφίου ια΄ ή ιβ΄ ή ιη΄ της παρ. 1 του άρθρου 206 του Υ.Κ.

     Δεν χορηγείται αναδρομικά άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου κατά τις διατάξεις του άρθρου 77 του Υ.Κ.

      Οι δημόσιοι εκπαιδευτικοί δεν επιτρέπεται να διδάσκουν σε ιδιωτικά σχολεία ή φροντιστήρια. Ν. 1566/1985.

       Δεν επιτρέπεται η κατ΄ επάγγελμα άσκηση εμπορίας. Άρθρο 52 του Ν. 2721/99 παράγραφος 3.

 Δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρά το άρθρο 31 του Υ.Κ. στους προσωρινούς αναπληρωτές και ωρομίσθιους εκπ/κούς που καλούνται για την προσφορά διδακτικού έργου για περιορισμένα χρονικά διαστήματα.

Εγκύκλιος του ΥΠΕΠΘ (14543/Δ2/13-2-2003).

 Η απαγόρευση κατοχής δεύτερης θέσης στον δημόσιο τομέα
(άρθρα 104 παρ. 1 του Συντάγματος, 35 του Ν.3528/2007 και 1 έως 4 του Ν.1256/1982)

κάμπτεται όταν συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:

α) η δεύτερη απασχόληση δεν είναι με πλήρες ωράριο,

β) η ακαθάριστη αμοιβή δεν υπερβαίνει το βασικό μισθό του 14^ου Μ.Κ.  και

γ) το σύνολο των καθαρών απολαβών  και από τις δύο απασχολήσεις δεν υπερβαίνει το διπλάσιο του βασικού μισθού του 8^ου Μ.Κ.

Έγινε δεκτό με την υπ’ αριθμ. 251/2007 γνωμοδότηση του Ε΄ Τμήματος του Ν.Σ.Κ.

Με την παρ. 2 του άρθρου 104 του Συντάγματος ορίζεται ότι:

 Οι κάθε είδους πρόσθετες αποδοχές ή απολαβές των υπαλλήλων του προηγούμενου άρθρου δεν μπορεί να είναι κατά μήνα ανώτερες

από το σύνολο των αποδοχών της οργανικής τους θέσης.

Απαγορεύεται ο υπάλληλος να συμμετέχει σε εταιρείες. Ν.3528/2007 άρθρο 32.

Επιτρέπεται η άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου στους εκπ/κούς Φυσικής Αγωγής, Μουσικής, Ιατρούς, Οδοντίατρους και Μηχ. Μηχ. να γίνεται με έκδοση παροχής υπηρεσιών.

Η χορήγηση άδειας για πώληση προϊόντων πνευματικού – καλλιτεχνικού χαρακτήρα ιδίας παραγωγής είναι δυνατή.

(ΔΙΔΑΔ/Φ57/167/26145/15-01-2007).

Κατά τη διάρκεια άδειας άνευ αποδοχών του υπαλλήλου, εάν ο υπάλληλος επιθυμεί να ασκήσει παράλληλα ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή κάπου αλλού, οφείλει να ζητήσει την άδεια του Υπηρεσιακού συμβουλίου διότι η δημοσιοϋπαλληλική σχέση δεν έχει λυθεί.

(Γνώμη Δικηγόρου Εργατολόγου).

Νομιμοποιούνται οι εκπ/κοί του κλ. Πε78 να ασκούν το επάγγελμα του δικηγόρου, ως δεύτερη εργασία, χωρίς να προαπαιτείται χορήγηση άδειας άσκησης ιδιωτικού έργου από την υπηρεσία. Άρθρο 33 του Ν.2683/99.

Οι αποσπασμένοι εκπ/κοί σε σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) ζητούν άδεια από τα υπηρεσιακά συμβούλια της οργανικής του θέσης. Αριθμός Γνωμοδότησης: 17/2020  Ν.Σ.Κ. Τμ. Γ΄ / 04-02-2020.

Οι εκπ/κοί του Ειδικού Εκπ/κού Προσωπικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού μόνιμοι και αναπληρωτές λαμβάνουν άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου με εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 31 του Ν. 2683/1999 από την ΠΔΕ.

Στο προσωπικό αυτό έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 13 παρ. 9 και 14 παρ. 20 του Ν1566/1985.

Μετά την ψήφιση του Ν. 4957/2022 (Α΄ 141) – 21-07-2022 δεν απαιτείται άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου για τα έργα ΕΣΠΑ που υλοποιεί το Ι.Ε.Π. αλλά θα πρέπει να ενημερωθεί η υπηρεσία του εκπ/κού σχετικά με την ανάθεση έργου που αναλαμβάνει.

Διάταξη του άρθρου 58 του ν.4075/2012, η οποία τροποποιήθηκε με τη διάταξη του άρθρου 377 του ν.4957/2022.

Σύμφωνα με τη ΔΙΔΑΔ/Φ69/212/οικ.13260 – 12-8-2022 του Υπουργείου Εσωτερικών στο (Φ.Ε.Κ. 141/τ.Α΄ δημοσιεύτηκε ο ν.4957/2022).

Για το διδακτικό και ερευνητικό έργο που θα παρέχεται από υπαλλήλους του δημόσιου τομέα προς τα Α.Ε.Ι., Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ., ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς, δεν εφαρμόζεται το άρθρο 31 του Υ.Κ.

Όμως οι δημόσιοι υπάλληλοι  είναι υποχρεωμένοι με έγγραφη ενημέρωση πρός την υπηρεσίατους, αν αναλάβουν σχετική δραστηριότητα, να γνωστοποιήσουν:

α) το Α.Ε.Ι., τον ερευνητικό ή τεχνολογικό φορέα που θα παρασχεθεί το έργο,

β) το ακριβές αντικείμενο,

γ) τη χρονική διάρκεια και

δ) τις ημέρες και ώρες που θα απασχολούνται μέσα στην εβδομάδα.

Η παράλειψη ενημέρωσης συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα παρ.1 του άρθρου 107 του ν.3528/2007.

Η παροχή υπηρεσιών από εκπ/κούς και δημοσίους υπαλλήλους προς όλους ανεξαιρέτως τους φορείς υλοποίησης συγχρηματοδοτούμενων πράξεων γίνεται με τους όρους του άρθρου 31 του Υ.Κ. (Ν.3528/2007, Α΄ 26) ως ιδιωτικό έργο.

Για τα μέλη του (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.) δεν απαιτείται άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31 του Υ.Κ. (Προεδρικό διάταγμα υπ’ αριθμ. 57 άρθρο 11)

Παροχή υπηρεσιών από στελέχη της δημόσιας Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης σε συναφείς με τα καθήκοντα της κύριας θέσης τους φορείς υλοποίησης συγχρηματοδοτούμενων πράξεων

Τροποποίηση της παρ. 9 του άρθρου 58 του ν. 4075/2012. Χωρίς άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου. Ν.4823/2021.

Τα λοιπά στελέχη της δημόσιας εκπαίδευσης, με απόφαση του Δ/ντή Εκπαίδευσης. Ν.4823/2021.

Οι διοικητικοί υπάλληλοι λαμβάνουν άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου από την ΠΔΕ.

Η άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος εμπίπτει στην κατά το άρθρο 31 του Ν. 3528/2007 του Υ.Κ. (ιδιωτικό έργο ή εργασίας με αμοιβή), δύναται να χορηγηθεί κατόπιν σύμφωνης και αιτιολογημένης γνώμης του υπηρεσιακού συμβουλίου. Γνωμοδότηση ΝΣΚ 436/2012 – Παραπομπή από την 397/2012.

Οι αποσπασμένοι εκπ/κοί λαμβάνουν άδεια ιδιωτικού έργου από το υπηρεσιακό συμβούλιο της απόσπασής τους. 

Σύμφωνα με το άρθρο 25 του Ν. 5237/2025 δεν απαιτείται άδεια για την άσκηση ιδιωτικού έργου με αμοιβή, αλλά ενημέρωση της υπηρεσίας στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• διδακτικού έργου προς όλες τις δομές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης αρμοδιότητας του ΥΠΑΙΘΑ, επιπέδων τρία (3) και πέντε (5) του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.), που εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Δια βίου Μάθησης (Γ.Γ.Ε.Ε.Κ.& Δ.Β.Μ.),
• διδακτικού και συμβουλευτικού έργου προς τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (Σ.Δ.Ε.),
• υπηρεσιών υλοποίησης των πράξεων των επιχειρησιακών προγραμμάτων του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης (Ε.Σ.Π.Α.) 2021-2027 που υλοποιούνται στον τομέα αρμοδιότητας της Γ.Γ.Ε.Ε.Κ.&Δ.Β.Μ..

Προϋπόθεση για την εφαρμογή της παρούσας είναι το διδακτικό ή συμβουλευτικό έργο και οι υπηρεσίες υλοποίησης να παρέχονται εκτός του ωραρίου εργασίας των υπαλλήλων.

Η ενημέρωση πραγματοποιείται αποκλειστικά με Υπεύθυνη Δήλωση εντός 10 ημερών από την ανάθεση του έργου. Στην Υπεύθυνη Δήλωση θα πρέπει να αναφέρονται οπωσδήποτε και τα τέσσερα στοιχεία (σωρευτικά):

α) τη δομή επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προς την οποία θα παρασχεθεί το έργο ή την απόφαση ανάθεσης για το έργο που αναλαμβάνουν,

β) το ακριβές αντικείμενο,

γ) τη χρονική διάρκεια και

δ) τις ημέρες και ώρες απασχόλησής τους ανά εβδομάδα

Εάν λείπει κάποιο από τα ανωτέρω προβλεπόμενα από το νόμο στοιχεία, η Υπεύθυνη Δήλωση δε θα μπορεί να γίνει αποδεκτή και θα θεωρείται ότι η Υπηρεσία δεν ενημερώθηκε.

Η παράλειψη ενημέρωσης συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα παρ.1 του άρθρου 107 του ν.3528/2007.